Wydawca treści Wydawca treści

Ochrona lasu

Ochrona lasu jako jedna z podstawowych dziedzin działalności gospodarczej w leśnictwie jest zespołem różnorodnych działań: profilaktyki, monitorowania i zwalczania zagrożeń lasu w celu zachowania jego trwałości. Zagrożeniem dla lasu są wszystkie skrajne lub długotrwale działające czynniki abiotyczne, biotyczne i antropogeniczne.

    Lasy Nadleśnictwa Gołdap położone są poza strefą stałego ujemnego oddziaływania przemysłu i z uwagi na zróżnicowanie siedliskowe cechują się wysoką odpornością na niekorzystne czynniki środowiska. Leśnicy dbają o utrzymanie i dodatkowe wzbogacanie różnorodności biocenoz, poprzez czynności poprawiające warunki bytowania pożytecznej fauny:

  • inicjowane są odnowienia naturalne, co pozwala osiągnąć szybszą regenerację lasu;
  • tam gdzie było to możliwe prowadzi się przebudowę drzewostanów rębnią złożoną;
  • drzewa dziuplaste podlegają ochronie i ewidencji - pozostawiane są w drzewostanie;
  • w drzewostanach pozostawia się również martwe drewno;
  • na uprawach pozostawia się kępy starodrzewu;
  • wprowadza się II piętro drzewostanu;
  • wywiesza się i czyści budki lęgowe dla ptaków;
  • prowadzi się w okresie zimowym dokarmianie zwierząt;
  • wykłada się pułapki feromonowe i drzewa pułapkowe;
  • systematycznie kontroluje się i usuwa posusz czynny, będący potencjalnym ogniskiem rozprzestrzeniania się szkodliwych owadów.

    Nadleśnictwo z uwagi na swoje położenie narażone jest na huragany. Ostatni z wiatrów który, przeszedł w styczniu i w lipcu 2002 roku przez Puszczę Romincką spowodował straty w ilości 49 tys. m³ drewna. W wyniku tych zdarzeń, przy sprzyjających warunkach atmosferycznych (suche i ciepłe lata) nastąpił wzrost liczebności populacji szkodników wtórnych, głównie kornika drukarza. Gradacyjne pojawy miały miejsce w latach 1994-1997 i 2001-2003. Ostatnia akcja zwalczania szkodników odbyła się w 2004r. w leśnictwie Boczki (obręb Gołdap) - na pow. 112 ha opryskano drzewostany najcenniejsze - WDN-y dębowe (wyłączone drzewostany nasienne), w ten sposób zwalczano szkodniki drzew liściastych (miernikowce).

    W uprawach i młodnikach znaczne szkody wyrządza zwierzyna płowa. Szkody ograniczane są poprzez zabezpieczanie sadzonek na uprawach, dodatkowo wykłada się drzewa zgryzowe. Cenne fragmenty upraw są grodzone. W ostatnich latach notowano także szkody spowodowane przez bobry. Zagrożeniem dla upraw i młodników są także czynniki abiotyczne. W maju 2000 roku odnotowano szkody od przymrozków późnych na powierzchni 103,8 ha. Szczególnie ucierpiały: dąb, olcha, jesion, i brzoza na uprawach.

    Roczny rozmiary prac z ochrony lasu w Nadleśnictwie Gołdap na rok 2014 przedstawia się następująco:

  • konserwacja budek lęgowych 154 szt
  • dokarmianie ptaków 400 kg
  • grodzenie upraw 27,38 ha
  • konserwacja ogrodzeń    zł
  • kontrola występowania szkodników upraw,młodników 8,11 ha
  • poszukiwania w ściole 9 szt
  • obserwacja pułapek feromonowych (brudnice) 11 szt
  • sprzątanie śmieci z terenów leśnych 30 m3
  • ochrona chemiczna przed spałowaniem 11,02 ha
  • ochrona chemiczna przed zgryzaniem 11,77 ha
  • ochrona mechaniczna 26,65 ha
  • wykładanie drzew zgryzowych    ha 
  • zwalczanie biologiczne grzybów - pozostałe drzewostany 22,35 ha
  • zwalczanie ryjkowców chemicznie 8,25 ha
  • zwalczanie ryjkowców - pułapka klasyczna 5,00 ha
  • zwalczanie ryjkowców mechanicznie   ha
  • zwalczanie szkodników wtórnych - pułapki feromonowe 550 szt
  • zwalczanie szkodników wtórnych - pułapki klasyczne 118 szt.

 

WIĘCEJ O OCHRONIE LASU


Najnowsze aktualności Najnowsze aktualności

Powrót

Łatwiej zanocujesz na dziko w Lasach Państwowych

Łatwiej zanocujesz na dziko w Lasach Państwowych

Lasy Państwowe wyznaczyły specjalne obszary leśne o łącznej powierzchni ponad 65 tys. ha, gdzie miłośnicy bushcraftu i survivalu będą mogli uprawiać swoje hobby bez obaw o naruszenie ustawy o lasach. Pilotażowy program ruszy w kilkunastu regionach Polski już 21 listopada. W północno-wschodniej Polsce tereny dostępne do uprawiania bushcraftu i survivalu są w dwóch nadleśnictwach w Puszczy Knyszyńskiej w Dojlidach i w Czarnej Białostockiej i w jednym w Puszczy Piskiej – w Nadleśnictwie Pisz.

– Efekty wprowadzenia programu pilotażowego bushcraftu ocenimy za rok, ale to może być przełom. Usuwamy bariery niezrozumienia między różnymi grupami i wspólnie szukamy rozwiązań, które pozwolą wszystkim cieszyć się lasem w sposób bezpieczny dla nich i dla lasu – mówi Andrzej Konieczny, dyrektor generalny Lasów Państwowych.

Włóczenie się w dziczy

Społeczność związana z bushcraftem i survivalem, czyli nietypowymi formami aktywności terenowej, nastawionymi na bliski kontakt z naturą, minimalizm, samowystarczalność i długie przebywanie w lesie, liczy w Polsce ponad 40 tys. osób i szybko rośnie. Jej członków z leśnikami łączy bardzo wiele, m.in. świadomość znaczenia głębokiego kontaktu z naturą dla naszego zdrowia, znajomość praw rządzących przyrodą.

 

Mimo to  idea „włóczenia się w dziczy” stanowi wyzwanie dla Lasów Państwowych jako zarządcy większości terenów leśnych w kraju. Dla przykładu, ustawa o lasach z 1991 r. w art. 30 zabrania biwakowania poza miejscami wyznaczonymi przez właściciela lasu lub nadleśniczego. Niestety, brak jest jasnej definicji „biwakowania” (czy obejmuje to wszystko od rozstawionego namiotu przez hamak zawieszony między drzewami po karimatę rozłożoną na ziemi).

Nowe trendy w rekreacji

Co więcej, bushcrafterzy lub survivalowcy zwykle nie chcą nocować w miejscach wyznaczonych i zagospodarowanych turystycznie, lecz właśnie w  głuszy. Podobne problemy dotyczą używania ognia w lesie, ścinania gałęzi do budowy szałasów itp., co wzbudza zrozumiały niepokój leśników. – Musimy śledzić nowe trendy w rekreacji i starać się zapewnić każdemu swobodę realizowania jego pasji w lesie. Użytkownicy lasu powinni z kolei zrozumieć obowiązki i odpowiedzialność leśników, zwłaszcza za bezpieczeństwo ludzi i przyrody – wskazuje Anna Pikus, naczelnik Wydziału Społecznych Funkcji Lasu w Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych.

Rozwijanie pasji w lesie

By rozwiać mity i poznać wzajemne potrzeby, w kwietniu 2018 r. dyrektor generalny Lasów Państwowych spotkał się z przedstawicielami różnych grup korzystających z lasu: od rowerzystów, harcerzy przez bushcrafterów i survivalowców po detektorystów, czy powożących psimi zaprzęgami.

W następstwie spotkania rozpoczął się cykl konsultacji i warsztatów dla leśników oraz przedstawicieli organizacji promujących bushcraft i survival. Brali w nich udział przedstawiciele m.in. takich grup: Ekwipunek Dźwigany Codziennie, grupa facebookowa Bushcraft Polska, grupa „Bushcraft Poland”, EDC, stowarzyszenie Polska Szkoła Surwiwalu, wydawnictwo Stary Wspaniały Świat, leśnicy bushcrafterzy, specjaliści Dyrekcji Generalnej LP od ochrony przeciwpożarowej oraz udostępniania lasu.

Podczas spotkania w marcu 2019 r. wspólnie wypracowano nowatorskie rozwiązanie i rozpoczęto prace nad jego wdrożeniem. Leśnicy skorzystali z opinii prawnej, według której skoro ustawodawca nie określa dokładnie sposobu wyznaczenia przez nadleśniczego miejsc biwakowych, to można wskazać nie tylko konkretne, punktowe miejsce, ale również cały duży teren o precyzyjnie określonych granicach.

Wyznaczyliśmy łącznie 43 takie obszary na terenie 15 z 17 regionalnych dyrekcji, w sumie obejmujące ponad 65 tys. ha lasów. Najmniejszy z nich liczy 224 ha, największy – 5371 ha. Na całej powierzchni tych obszarów bushcrafterzy będą mogli uprawiać najważniejsze dla nich aktywności zgodnie z ustalonym regulaminem – wyjaśnia Andrzej Konieczny, który 21 października wydał stosowną decyzję. Lasy objęte pilotażowym programem wchodzą w skład umocowanych ustawowo tzw. leśnych kompleksów promocyjnych (jest ich w LP 25), które służyć mają m.in. testowaniu innowacyjnych, eksperymentalnych rozwiązań w zakresie gospodarki leśnej.

Bushcraft w Lasach Państwowych - program pilotażowy

Dyrektor generalny określił, że okres pilotażu potrwa od 21 listopada 2019 r. do 23 listopada 2020 r. Ustalił też wzór regulaminu, który muszą stosować osoby chcące skorzystać z możliwości dostępnych w wyznaczonych obszarach leśnych. Najważniejsze, że w granicach tych obszarów będzie można biwakować w dowolnym miejscu w grupie do czterech osób i nie dłużej niż dwie noce z rzędu bez zgody nadleśnictwa (wystarczy je tylko uprzedzić o tym zamiarze pocztą elektroniczną). Biwakujący będą musieli potem przywrócić miejsce do stanu wyjściowego, przed wszystkim posprzątać po sobie – zgodnie z zasadą leave no trace (z ang. nie zostawiaj po sobie śladów).

 

Część punktów regulaminu to w istocie międzynarodowy katalog dobrych praktyk środowiska bushcraftu i survivalu. Co do niektórych aspektów leśnicy musieli pozostać pryncypialni: użytkowników obszarów pilotażowych obowiązuje, jak wszystkich innych, zakaz używania otwartego ognia w lesie. Skala zagrożenia pożarowego w lasach, potęgowana ostatnio przez kolejne lata suszy, nie pozwala tu na kompromis ze względów bezpieczeństwa. – Jako odpowiedzialni zarządcy lasów nie możemy spełnić niektórych marzeń survivalowców i bushcrafterów. Ten program zapewne nie zadowala w pełni naszych partnerów, może też wzbudzać obawy leśników opiekujących się testowymi obszarami. Jest to jednak pierwszy krok w dobrym kierunku, z którego obie strony mogą być naprawdę dumne – ocenia Anna Pikus.

Co dalej z bushcraftem w lasach?

Okres pilotażu ma pozwolić leśnikom, którzy nie znali bliżej tej formy rekreacji, przekonać się, że uprawianie survivalu i bushcraftu nie tworzy zagrożeń dla lasu i innych osób. Obszary objęte programem będą monitorowane: leśnicy i wolontariusze z grup bushcraftowych będą prowadzili obserwację, wywiady z napotkanymi turystami, ankiety internetowe. Leśnicy będą dbali też na przykład o to, by koła łowieckie w odpowiednim miejscu i czasie oznaczały tablicami teren polowania oraz będą szeroko uprzedzali wszystkich o planowanych polowaniach zbiorowych. Po upływie roku przyjdzie czas na ocenę, ile osób korzysta z tego rodzaju oferty, jak są do tego przygotowane, jaka ich część zachowuje się etycznie i przestrzega ustalonych zasad, czy i jaki wpływ na stan lasu ma uprawianie tego rodzaju hobby. Wnioski będą podstawą do wypracowania docelowych rozwiązań. 

 

Tereny do bushcraftu i survivalu w Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku (vide załączona mapka).

Okolice Białegostoku - Puszcza Knyszyńska - Nadleśnictwa Dojlidy i Czarna Białostocka

Puszcza Piska – Nadleśnictwo Pisz.