Lista aktualności Lista aktualności

Łatwiej zanocujesz na dziko w Lasach Państwowych

Lasy Państwowe wyznaczyły specjalne obszary leśne o łącznej powierzchni ponad 65 tys. ha, gdzie miłośnicy bushcraftu i survivalu będą mogli uprawiać swoje hobby bez obaw o naruszenie ustawy o lasach. Pilotażowy program ruszy w kilkunastu regionach Polski już 21 listopada. W północno-wschodniej Polsce tereny dostępne do uprawiania bushcraftu i survivalu są w dwóch nadleśnictwach w Puszczy Knyszyńskiej w Dojlidach i w Czarnej Białostockiej i w jednym w Puszczy Piskiej – w Nadleśnictwie Pisz.

– Efekty wprowadzenia programu pilotażowego bushcraftu ocenimy za rok, ale to może być przełom. Usuwamy bariery niezrozumienia między różnymi grupami i wspólnie szukamy rozwiązań, które pozwolą wszystkim cieszyć się lasem w sposób bezpieczny dla nich i dla lasu – mówi Andrzej Konieczny, dyrektor generalny Lasów Państwowych.

Włóczenie się w dziczy

Społeczność związana z bushcraftem i survivalem, czyli nietypowymi formami aktywności terenowej, nastawionymi na bliski kontakt z naturą, minimalizm, samowystarczalność i długie przebywanie w lesie, liczy w Polsce ponad 40 tys. osób i szybko rośnie. Jej członków z leśnikami łączy bardzo wiele, m.in. świadomość znaczenia głębokiego kontaktu z naturą dla naszego zdrowia, znajomość praw rządzących przyrodą.

 

Mimo to  idea „włóczenia się w dziczy” stanowi wyzwanie dla Lasów Państwowych jako zarządcy większości terenów leśnych w kraju. Dla przykładu, ustawa o lasach z 1991 r. w art. 30 zabrania biwakowania poza miejscami wyznaczonymi przez właściciela lasu lub nadleśniczego. Niestety, brak jest jasnej definicji „biwakowania” (czy obejmuje to wszystko od rozstawionego namiotu przez hamak zawieszony między drzewami po karimatę rozłożoną na ziemi).

Nowe trendy w rekreacji

Co więcej, bushcrafterzy lub survivalowcy zwykle nie chcą nocować w miejscach wyznaczonych i zagospodarowanych turystycznie, lecz właśnie w  głuszy. Podobne problemy dotyczą używania ognia w lesie, ścinania gałęzi do budowy szałasów itp., co wzbudza zrozumiały niepokój leśników. – Musimy śledzić nowe trendy w rekreacji i starać się zapewnić każdemu swobodę realizowania jego pasji w lesie. Użytkownicy lasu powinni z kolei zrozumieć obowiązki i odpowiedzialność leśników, zwłaszcza za bezpieczeństwo ludzi i przyrody – wskazuje Anna Pikus, naczelnik Wydziału Społecznych Funkcji Lasu w Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych.

Rozwijanie pasji w lesie

By rozwiać mity i poznać wzajemne potrzeby, w kwietniu 2018 r. dyrektor generalny Lasów Państwowych spotkał się z przedstawicielami różnych grup korzystających z lasu: od rowerzystów, harcerzy przez bushcrafterów i survivalowców po detektorystów, czy powożących psimi zaprzęgami.

W następstwie spotkania rozpoczął się cykl konsultacji i warsztatów dla leśników oraz przedstawicieli organizacji promujących bushcraft i survival. Brali w nich udział przedstawiciele m.in. takich grup: Ekwipunek Dźwigany Codziennie, grupa facebookowa Bushcraft Polska, grupa „Bushcraft Poland”, EDC, stowarzyszenie Polska Szkoła Surwiwalu, wydawnictwo Stary Wspaniały Świat, leśnicy bushcrafterzy, specjaliści Dyrekcji Generalnej LP od ochrony przeciwpożarowej oraz udostępniania lasu.

Podczas spotkania w marcu 2019 r. wspólnie wypracowano nowatorskie rozwiązanie i rozpoczęto prace nad jego wdrożeniem. Leśnicy skorzystali z opinii prawnej, według której skoro ustawodawca nie określa dokładnie sposobu wyznaczenia przez nadleśniczego miejsc biwakowych, to można wskazać nie tylko konkretne, punktowe miejsce, ale również cały duży teren o precyzyjnie określonych granicach.

Wyznaczyliśmy łącznie 43 takie obszary na terenie 15 z 17 regionalnych dyrekcji, w sumie obejmujące ponad 65 tys. ha lasów. Najmniejszy z nich liczy 224 ha, największy – 5371 ha. Na całej powierzchni tych obszarów bushcrafterzy będą mogli uprawiać najważniejsze dla nich aktywności zgodnie z ustalonym regulaminem – wyjaśnia Andrzej Konieczny, który 21 października wydał stosowną decyzję. Lasy objęte pilotażowym programem wchodzą w skład umocowanych ustawowo tzw. leśnych kompleksów promocyjnych (jest ich w LP 25), które służyć mają m.in. testowaniu innowacyjnych, eksperymentalnych rozwiązań w zakresie gospodarki leśnej.

Bushcraft w Lasach Państwowych - program pilotażowy

Dyrektor generalny określił, że okres pilotażu potrwa od 21 listopada 2019 r. do 23 listopada 2020 r. Ustalił też wzór regulaminu, który muszą stosować osoby chcące skorzystać z możliwości dostępnych w wyznaczonych obszarach leśnych. Najważniejsze, że w granicach tych obszarów będzie można biwakować w dowolnym miejscu w grupie do czterech osób i nie dłużej niż dwie noce z rzędu bez zgody nadleśnictwa (wystarczy je tylko uprzedzić o tym zamiarze pocztą elektroniczną). Biwakujący będą musieli potem przywrócić miejsce do stanu wyjściowego, przed wszystkim posprzątać po sobie – zgodnie z zasadą leave no trace (z ang. nie zostawiaj po sobie śladów).

 

Część punktów regulaminu to w istocie międzynarodowy katalog dobrych praktyk środowiska bushcraftu i survivalu. Co do niektórych aspektów leśnicy musieli pozostać pryncypialni: użytkowników obszarów pilotażowych obowiązuje, jak wszystkich innych, zakaz używania otwartego ognia w lesie. Skala zagrożenia pożarowego w lasach, potęgowana ostatnio przez kolejne lata suszy, nie pozwala tu na kompromis ze względów bezpieczeństwa. – Jako odpowiedzialni zarządcy lasów nie możemy spełnić niektórych marzeń survivalowców i bushcrafterów. Ten program zapewne nie zadowala w pełni naszych partnerów, może też wzbudzać obawy leśników opiekujących się testowymi obszarami. Jest to jednak pierwszy krok w dobrym kierunku, z którego obie strony mogą być naprawdę dumne – ocenia Anna Pikus.

Co dalej z bushcraftem w lasach?

Okres pilotażu ma pozwolić leśnikom, którzy nie znali bliżej tej formy rekreacji, przekonać się, że uprawianie survivalu i bushcraftu nie tworzy zagrożeń dla lasu i innych osób. Obszary objęte programem będą monitorowane: leśnicy i wolontariusze z grup bushcraftowych będą prowadzili obserwację, wywiady z napotkanymi turystami, ankiety internetowe. Leśnicy będą dbali też na przykład o to, by koła łowieckie w odpowiednim miejscu i czasie oznaczały tablicami teren polowania oraz będą szeroko uprzedzali wszystkich o planowanych polowaniach zbiorowych. Po upływie roku przyjdzie czas na ocenę, ile osób korzysta z tego rodzaju oferty, jak są do tego przygotowane, jaka ich część zachowuje się etycznie i przestrzega ustalonych zasad, czy i jaki wpływ na stan lasu ma uprawianie tego rodzaju hobby. Wnioski będą podstawą do wypracowania docelowych rozwiązań. 

 

Tereny do bushcraftu i survivalu w Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku (vide załączona mapka).

Okolice Białegostoku - Puszcza Knyszyńska - Nadleśnictwa Dojlidy i Czarna Białostocka

Puszcza Piska – Nadleśnictwo Pisz.


Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Międzynarodowy Dzień Lasów

Dzień 21 marca Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych ustanowiło Międzynarodowym Dniem Lasów, który od 2012 roku obchodzony jest na całym świecie.

Obchody Międzynarodowego Dnia Lasów podnoszą świadomość społeczeństw o znaczenia lasów dla człowieka. Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) organizując ten dzień, zachęca kraje do propagowania idei i działalności związanej z lasami. Tematem Międzynarodowego Dnia Lasów w 2019 roku są „Lasy i Edukacja". Obchody odbywają się pod hasłem „Naucz się kochać lasy".

W bieżącym roku, Organizacja Narodów Zjednoczonych organizując Międzynarodowy Dzień Lasów podkreśla następujące kwestie:

Zrozumienie lasów i utrzymanie ich w dobrym stanie jest kluczowe dla naszej przyszłości

Lasy pomagają w utrzymaniu powietrza, gleby, wody oraz człowieka w dobrym stanie. Są zasadniczym elementem wielu wyzwań, z którymi się obecnie mierzymy, takich jak przeciwdziałanie zmianom klimatu, eliminowanie głodu czy realizacja idei zrównoważonego rozwoju społeczności miejskich i wiejskich. Ich rola stanie się z czasem jeszcze większa, populacja ludzka nieustannie bowiem rośnie i do 2030 roku osiągnie 8,5 miliarda.

Nigdy nie jesteś zbyt młody, by zacząć uczyć się o drzewach

Pomaganie najmłodszym w łączeniu się z naturą  sprawia, że młode pokolenia mają większą świadomość korzyści płynących ze zrównoważonego zarządzania drzewami i lasami. Dla niektórych dzieci lasy są bezpośrednim źródłem pokarmu, drewna, a także schronieniem, są częścią ich codziennego życia. Inne dzieci mogą odkrywać lasy w salach lekcyjnych i w szkołach leśnych, spędzając czas na wycieczkach z przewodnikiem do lasów lub parków miejskich, albo mogą się uczyć o drzewach rosnących w ogrodach.

Nowoczesna i tradycyjna wiedza to klucz do zachowania lasów w dobrym stanie

Leśnicy dobrze znają i rozumieją naturę, ale równocześnie poznają najnowocześniejsze technologie, by sprawnie zarządzać naszymi lasami w sposób zrównoważony. Społeczności lokalne mają nieocenione doświadczenie i ogromną wiedzę w zakresie ochrony zasobów leśnych oraz ich zrównoważonego pozyskania. Kobiety wiejskie, na przykład, które zgodnie z tradycją wielu regionów świata zbierają w lesie pożywienie i drewno opałowe, mogą przekazać tę wiedzę i doświadczenie młodszym pokoleniom.

Inwestowanie w edukację leśną może zmienić świat na lepsze

Inwestowanie w edukację leśną na wszystkich poziomach może pomóc naukowcom, politykom, leśnikom i lokalnym społecznościom w zatrzymaniu procesu wylesiania oraz przywracaniu do życia zdegradowanych krajobrazów. W zamian za to zdrowe lasy przyczynią się do osiągnięcia wielu celów zrównoważonego rozwoju, zapewniając na przykład środki do życia najbiedniejszym społecznościom świata oraz pomagając w zachowaniu różnorodności biologicznej.

Równy dostęp do edukacji leśnej dla kobiet i mężczyzn

Wiele państw usilnie dąży do tego, by coraz więcej kobiet podejmowało studia leśne, widząc w równym dostępie do edukacji zarówno kobiet, jak i mężczyzn swoje priorytetowe zadanie. Równość płci w edukacji leśnej daje kobietom z obszarów wiejskich możliwość zrównoważonego zarządzania lasami.

Nadleśnictwa Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku dysponują bazą turystyczną i edukacyjną licząca ponad 2500 różnych obiektów. Bazę noclegową tworzy 87 obiektów, którymi są: ośrodki szkoleniowo - wypoczynkowe, kwatery myśliwskie, pokoje gościnne, miejsca i pola biwakowania oraz kempingi. Na potrzeby harcerzy leśnicy z białostockiej dyrekcji LP udostępniają ponad 20 miejsc na rozbicie obozów i biwaków. Turyści zmotoryzowani mogą korzystać z ponad 190 miejsc postoju pojazdów i 10 parkingów leśnych. Obiekty te doposażone są w zadaszone wiaty, stoły, ławki, a niekiedy i paleniska na ognisko lub kominki. W Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku jest 8 ośrodków edukacyjnych i 17 izb edukacyjnych. Niektóre nadleśnictwa dysponują zielonymi klasami. W każdym z tych obiektów nauczyciele i opiekunowie, we współpracy z leśnikami, mogą przeprowadzić zajęcia wykorzystując zgromadzone tam eksponaty przyrodnicze i inne pomoce dydaktyczne.

Leśnicy określili, że na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku jest ponad 2200 atrakcji przyrodniczych, historycznych, kulturowych i turystycznych. Wśród nich są m. in.: zagrody pokazowe zwierząt, ogrody leśne, punkty widokowe, plaże, siłownie pod „chmurką”, miejsca pamięci narodowej i kultu religijnego, cmentarze, ruiny oraz pomniki przyrody.